Vorige week belde Staf me vanuit het Staatsliedenkwartier. Zijn keukenkraan lekte zo erg dat hij een emmer onder de gootsteen had moeten zetten. “Elke tien minuten moet ik die leeggooien,” zei hij, “en ’s nachts hoor ik dat getik maar door.” Binnen een halfuur stond ik bij hem voor de deur. Het kraanleertje was compleet versleten, waarschijnlijk door het harde water dat we hier in Zeist regelmatig tegenkomen. Twintig minuten later was het probleem verholpen.
Zo’n lekkage kraan Zeist lijkt misschien een kleinigheid, maar het verspilt gemiddeld 1100 liter water per jaar. Dat is niet alleen slecht voor je portemonnee, maar ook voor het milieu. En in de winter, zoals nu in december, kan zo’n lekkage nog vervelender worden door bevriezing of extra vochtproblemen.
Waarom lekt een kraan eigenlijk?
De meeste kranen lekken omdat het kraanleertje of de O-ring versleten is. Dat zijn kleine rubber ringetjes die zorgen voor een waterdichte afsluiting. In Zeist, met een gemiddelde waterhardheid van ongeveer 8 dH, gaan die onderdelen sneller kapot dan in gebieden met zachter water. Kalkafzetting versnelt de slijtage namelijk behoorlijk.
Maar er zijn meer oorzaken:
- Versleten kraanleertjes: Na 5 tot 10 jaar gebruik zijn ze vaak aan vervanging toe
- Kapotte keramische schijven: Bij moderne mengkranen kan de keramiek beschadigd raken
- Kalkafzetting: Vooral in het Weidegebied, waar oudere leidingen liggen, zie ik dit regelmatig
- Losse moeren: Soms zit het probleem gewoon in een losse verbinding
- Vorstschade: In de winter krijg ik 40% meer meldingen, vaak door bevroren leidingen die scheurtjes veroorzaken
Volgens mij is het belangrijk om te weten waar het water precies vandaan komt. Lekt het uit de kraan zelf, of komt het water uit de verbindingen onder de gootsteen? Dat bepaalt namelijk of je het zelf kunt oplossen of dat je toch iemand moet bellen.
Zelf een lekkende kraan repareren
Voor je begint: draai altijd eerst de hoofdkraan dicht. Die vind je meestal onder de gootsteen of bij de meterkast. In die portiekwoningen in het Staatsliedenkwartier zit de hoofdkraan vaak in een collectieve ruimte, dus check dat van tevoren.
Wat heb je nodig?
- Schroevendraaier (plat en kruiskop)
- Waterpomptang of verstelbare moersleutel
- Nieuwe kraanleertjes of O-ringen (kost tussen de 50 cent en 5 euro)
- Emmer en doekjes voor het opvangen van water
- Eventueel een momentsleutel als je het precies wilt doen (15-17Nm is ideaal)
Stap voor stap
1. Haal de kraan uit elkaar
Verwijder eerst het kraankapje. Dat zit meestal met een klikverbinding vast of heeft een klein schroefje aan de zijkant. Draai daarna de schroef los die de hendel vasthoudt. Bij oudere kranen in bijvoorbeeld de rijtjeswoningen uit de jaren ’50 kan dit schroefje best vastzitten door kalkaanslag.
2. Verwijder het binnenwerk
Met je waterpomptang draai je de moer los die het binnenwerk vasthoudt. Draai linksom, want rechtsom draai je hem juist vaster. Ik zie regelmatig dat mensen dit verkeerd doen en dan de schroefdraad beschadigen.
3. Vervang het kraanleertje
Onderaan het binnenwerk zit het kraanleertje. Trek het oude eraf en schuif het nieuwe erop. Let op dat je de juiste maat hebt, want die verschillen nogal. In de bouwmarkt in Zeist hebben ze meestal een assortiment liggen.
Trouwens, als je toch bezig bent: controleer ook meteen de O-ring die rond de schroefas zit. Die is vaak ook versleten.
4. Zet alles weer in elkaar
Draai het binnenwerk weer vast, maar niet te strak. Meer dan 15-17Nm heb je niet nodig, anders beschadig je de schroefdraad. Zet de hendel terug en test of alles goed werkt.
Wanneer moet je toch bellen?
Eerlijk gezegd zijn er situaties waarin je het beter niet zelf kunt doen. Bij Brechtje uit Kerckebosch ging het bijvoorbeeld helemaal mis toen ze zelf een kraan probeerde te vervangen. De verbinding lekte daarna zo erg dat haar keuken onder water stond. Waterschade kan al snel oplopen tot €1000 tot €5000, en dan dekt je verzekering het vaak niet omdat het om eigen schuld gaat.
Bel direct als:
- De kraan blijft stromen en je krijgt hem niet dicht
- Er meer dan 10 druppels per minuut lekken
- Je krakende geluiden hoort (dan is waarschijnlijk de keramische schijf kapot)
- Het water uit de verbindingen onder de gootsteen komt
- Je de hoofdkraan niet kunt vinden of dichtdraaien
In die gevallen is het echt verstandig om 030 308 09 06 te bellen. We zijn 24/7 bereikbaar en meestal binnen een halfuur ter plaatse in Zeist.
Voorkomen is beter dan genezen
Zoals ik tegen Jouke uit Den Dolder Noord altijd zeg: een beetje preventief onderhoud scheelt je later veel gedoe. Hij laat zijn kranen nu elk jaar controleren, en sindsdien heeft hij geen last meer van lekkages gehad.
Een paar tips:
Ontkalken
Doe dit minstens twee keer per jaar, vooral als je hard water hebt. Een millimeter kalkafzetting zorgt al voor 10% efficiëntieverlies. Gebruik gewoon wat azijn of een speciaal ontkalkingsmiddel.
Controleer regelmatig
Check elke paar maanden of je kranen nog soepel draaien. Als ze stroef worden, is er waarschijnlijk kalk of is het kraanleertje aan vervanging toe.
Let op in de winter
Buitenkranen kunnen bevriezen als je ze niet afsluit en leegmaakt. Ik krijg elk jaar in december en januari tientallen oproepen voor vorstschade. Draai de buitenkraan dicht bij de hoofdleiding en laat het water eruit lopen.
Overweeg een waterontharder
Als je veel last hebt van kalk, kan een waterontharder een goede investering zijn. Kost tussen de €800 en €2500, maar verlengt de levensduur van je kranen en leidingen met 30 tot 50%. In het Weidegebied, waar veel oudere boerderijen staan met langere leidingtraces, zie ik dit steeds vaker.
Wat kost een professional?
Een standaard kraanreparatie kost tussen de €95 en €150. Als je de hele kraan wilt vervangen, betaal je €150 tot €300. Dat lijkt misschien veel, maar je krijgt er wel garantie bij. Wij geven bijvoorbeeld 10 jaar garantie op ons werk.
En ja, spoedtarieven zijn hoger. ’s Avonds of in het weekend betaal je tussen de €90 en €130 per uur. Maar als je kraan om twee uur ’s nachts blijft lopen en je hele keuken onder water staat, dan zijn die extra kosten het wel waard volgens mij.
Verzekering en aansprakelijkheid
Je opstal- of inboedelverzekering dekt meestal de gevolgschade van een onvoorziene lekkage. Maar let op: als de lekkage komt door achterstallig onderhoud of door een fout die je zelf hebt gemaakt, dan betaalt de verzekering niet. Bewaar dus altijd je facturen van onderhoud en reparaties.
In die portiekwoningen in het Staatsliedenkwartier kan het tricky zijn. Daar heb je collectieve hoofdleidingen, dus bij een lekkage moet je soms uitzoeken of het een individueel of collectief probleem is. De VvE is verantwoordelijk voor de hoofdleidingen, jij voor je eigen kranen.
Specifieke problemen in Zeist
Door de jaren heen heb ik gemerkt dat we in Zeist wat typische problemen hebben. In het Staatsliedenkwartier zie ik vaak verouderde kraanleertjes in de originele kranen uit de jaren ’50. Die gestandaardiseerde systemen zijn prima, maar de onderdelen zijn gewoon aan vervanging toe.
In het Weidegebied, met al die verspreide bebouwing, heb je soms te maken met lagere waterdruk. Dat komt door de langere leidingtraces. Als je kraan lekt én je hebt lage waterdruk, kan het probleem in de hoofdleiding zitten.
En bij Slot Zeist en de Vollenhove Hoogbouw zie ik regelmatig problemen met de waterdruk. Te hoge druk (boven de 6 bar) kan kraanleertjes sneller laten verslijten. Dan heb je een reduceerventiel nodig.
Mijn advies voor Zeist
Kijk, een lekkende kraan is vaak best zelf te repareren. Als je een beetje handig bent en de juiste spullen hebt, kun je met een kraanleertje van een paar euro al een hoop ellende voorkomen. Maar wees eerlijk tegen jezelf: als je twijfelt of als het probleem groter lijkt dan je dacht, bel dan gewoon. Beter een uurtje arbeidsloon betalen dan €2000 waterschade riskeren.
En vergeet het preventieve onderhoud niet. Ik zie het te vaak: mensen wachten tot er echt iets kapot is voordat ze iets doen. Terwijl een jaarlijkse controle van €75 tot €125 je later honderden euro’s kan besparen. Zeker in de winter, als het risico op vorstschade en lekkages veel groter is.
Heb je vragen of wil je dat we even komen kijken? Bel gerust naar 030 308 09 06. We geven je altijd eerst een vast tarief vooraf, dus je weet precies waar je aan toe bent. En mocht het echt spoed hebben, dan zijn we binnen een halfuur bij je in Zeist.
